बिन्दु सुबेदी पोखरा उद्योग बाणिज्य संघको एक मात्र निर्वाचित महिला सदस्य हुनुहुन्छ । पुरुष बर्गको मात्र बाहुल्य रहेको ब्यापार ब्यावसायको क्षेत्रमा महिलाहरुले ब्यावसाय गरेर सफल बन्नु चानचुने कुरा भने अवस्य होईन । दोहोरो भूमिका निर्वाह गर्दै आईरहेका महिलाहरु कुनै पनि क्षेत्रमा कम छैनन् भन्ने उदाहरण सुबेदीले साबित गर्नु भएको छ । पोखरामा पहिलो पटक हिलटेकको ग्याँस गिजरको प्रमुख बिक्रेता काबिल ट्रेडर्सकी प्रोप्राईटर सुबेदी कम्पनीको स्कीम अनुसार राम्रो काम गरेबापत मलेसियाको भ्रमण समेत गर्नुभयो । सुबेदीले महिला उद्यमीका अलावा चार बर्षजति मेडिकल प्रिजेन्टेटिभ्स भएर काम गरिसक्नु भएको छ ।गण्डकी बोर्डिङ स्कुल भूपू बिद्यार्थीहरुको संगठन -एक्बोसाको सदस्य समेत रहनुभएकी सुवेदीले आइ.एस्सी र बि ए गर्नुभएको छ । दुइ छोराछोरीकी आमा बन्नुभएकी सुवेदी पोखराको  पर्स्याङ स्थीत घरमा श्रीमान् सहित सुखमय पारीवारीक जीवन ब्यतित गर्दै आउनु भएको छ । प्रस्तुत छ उहाँसंग कुराकानीको सारसंक्षेप ।

पुरुषहरुको पकड रहेको ब्यापार ब्यावसाय एउटा महिला उद्यमी भएर काम गर्दा कस्तो अनुभव गर्नु भएको छ -?

ब्यापार ब्यावसायमा महिला सहभागिता कम छ । यस क्षेत्रमा सहभागिता बढाउन सकेमा महिलाको आर्थिक सशक्तिकरण हुन्छ । अहिले धेरै महिलाको स्थिति दयनिय हुनुको कारण पनि यही हो । महिलाको हातमा सीप र जाँगर भए पनि आर्थिक अभावका कारण महिलाहरुले ठुला ठुला व्यवसाय सम्हाल्न पाएका छैन् ।

धेरै महिलाहरु पर निर्भर भएर बाँच्नु परेको अवस्था छ । महिलाहरुको सम्पत्ति माथीको अधिकार छैन । शिक्षा छैन, हाम्रो समाजमा लैङगिक बिभेद अझै कायमै छ । यति हुँदाहुँदै पनि महिलाहरुले अहिले आफ्नो र परिवारका लागि केही गरेको देखिन्छ । महिलालाई सिपको अलावा आट र हिम्मत बढाउन सशक्तिकरण गर्नु पर्दछ । धनी र संभ्रान्त बर्गका महिलाहरु पनि आत्मनिर्भ हुनै पर्दछ । श्रीमान्ले ल्याईदिएको कप्प खान्छु भन्ने सोच राख्न हुदैन ।

महिला उद्यमी भएर काम गर्दा तपार्इंले कस्ता खालका समस्याहरु भोग्नु भएको छ -?

पहिलो कुरा त व्यवसाय गर्न पनि सिप चाहिन्छ । उपभोक्ताहरुसग राम्रो र मिठासपूर्ण तरिकाले बोल्न जान्नु पर्दछ । इमान्दारी पूर्वक काम गर्नु पर्दछ सफलता आफै पछि लाग्दछन् । हामी महिलाहरुको दोहोरो जिम्मेवारी भएर पनि स्वतन्त्र पूर्वक काम गर्न सक्दैनौ । अस्वस्थ प्रतिस्पर्धार् बढेकोछ र कुनै पनि व्यवसायमा नक्कल गर्ने प्रचलन छ । यो राम्रो होइन । राजनैतिक कारणले पनि प्रभाव पारेको छ । देशको स्थिती हेर्दा ब्यवसायीहरु सुरक्षित छैनन् । महिला भएकै कारण बाट उब्जीएको समस्या भनेको हाम्रो सामाजिक समस्या हो, त्यस्ता समस्याहस्लाई हामीले वास्ता गर्नु हुदैन । पिछडीएको समाजीक पुराना मान्यताहरुलाई हामी सचेत महिलाहरुले तोड्नु पर्दछ ।  

तपाई उद्योग बाणिज्य संघमा पनि हुनुहुन्छ, महिला उद्यमीलाई प्रोत्साहित गर्नका लागि कस्तो पहल गर्नु भएको छ -?

म पोखरा उद्योग बाणिज्य संघको सदस्य भए पछि २०-२५ जना सदस्य बढाएकी छु । १४ सय जना सदस्यहरुमा दुइ सय जना महिला छन् । उनीहरु सक्रिय पनि छैनन् । नेतृत्व लिने र अगाडी बढ्ने हो भने राम्रो हुने थियो । मैले महिलाहरुलाई ब्यावसायीक रुपमा दक्ष बनाउनका लागि बैठकहरुमा पनि कुरा उठाउने गर्दछु ।

हामीले महिलालाई आत्मनिर्भर  बनाउन नसकेपनि सीपमुलक तालिमहरु दिंदै आएका छौ । केहि समय अगाडि मात्रै बिबाहका माला लगायत सजावटका सामान बनाउने तालिम दिएका थियौं ।  अब फेरी पनि नयाँ र बिदेशको प्रबिधि ल्याउने सोेचाई पनि रहेको छ । एचडब्लु के माइन्च जर्मन पार्टनरको सहयोगमा सुन्तलाको सिजनमा सुन्तला भण्डार गर्ने र जुस बनाउने तालिम दिने योजना रहेको छ । महिलाहरुले समुह बनाएर आएमा हामीले निःशुल्क तालिमको लागि पहल गर्ने छौं ।

व्यवसायमा आउन तपाईले कसबाट प्रेरणा पाउनु भयो ?

मैले एक जना शान्ति चड्डा दिदीलाई सफल महिला उद्यमीको रुपमा मान्छु । उहाँले श्रीमानको मृत्यु पछि एक्लैले व्यवसाय गर्नुभएकोछ । बिदेश सम्म शाखा खोल्नु भएको छ । मैले पहिलो पटक ग्याँस गिजर खोल्दा मलाई धेरै खुशी लागेको थियो । धेरै प्राबिधिक कठिनाई थिए । श्रीमान्को सहयो राम्रो पाएकी छु । घर व्यापार  हेर्दा धेरै अप्ठ्यारो थिए । समाजमा अरु सरह खट्नु पर्ने र व्यापारीक कुराकानी गर्न सजिलो भने छैन ।
जुन पनि पेशा ब्यावसायमा  चुनौती भईहाल्छ नै ।

तपाईको अन्तिम लक्ष्य के हो ?

एमआर बाट ब्यवसायी भए, उद्योग बाणिज्य संघको सदस्य भए,  एक बर्षबुझदा बुझदै बित्यो अवको एक बर्षमेरो लागि चुनौतीपूर्ण रहेको छ । आफ्नो दक्षता र क्षमता पदर्शन गर्ने बेला आएको छ । हामीले महिला उद्यमी सदस्य बनाउने, महिलाहरुका लागि कार्यक्रम ल्याउने र उद्योग बाणिज्य संघको जिम्मेवार सदस्यको हैसियतले सम्पूर्ण ब्यवसायीहरुको हक अधिकार लागि पहल गर्नेछु । सबैको सहयोग र सद्भाव रहेमा अब सदस्यबाट फड्को मार्ने बिचार पनि लिएकी छु ।

कास्की सन्देश