निशानामा प्रेस- शिव शर्मा चञ्चल
Category: Gossip - Interaction

निशानामा प्रेस- शिव शर्मा चञ्चल


घरमै खाना पकाइरहेकै अवस्थामा महिला संचारकर्मि उमा सिंहलाई एक जत्थाले आततायी तवरले हत्या गर्‍यो । त्यो नृशंश हत्याको जतिनै विरोध गरेपनि थोरै हुन्छ । जनकपुरको रेडियो टुडेमा कार्यरत एउटा हनोहार मोफसलकी महिला पत्रकारको हत्याले यतिबेला प्रेसजंगत शोकाकुल मात्र हैन आन्दोलित बनेको छ । मदेश मुलकी ति पत्रकार सिंह मोफसलबाट भर्खर उदाउदो क्रममा थिइन । तर आततायी जथ्थाले कुर तवरले उनको हत्या गरेको छ । यसरी हत्या हुने उनि पहिलो महिला पत्रकार बनेकी छिन् । पत्रकारीता बढेको महिलाको आकर्षालाई यो घटनाले अरु महिला सहकर्मिहरुलाई केही हतोत्साहित बनाउने काम गरेको छ । अहिले सम्म उमा सिंह का हत्याराहरुको खोजी हुन सकेको छैन । कार्वाही त टाढाको कुरा हो । त्यस्तै धनुषा कै महिला पत्रकार मनिका झा माथि पनि धम्की आएको छ । अहिले उनलाई धम्कीकै कारण पेशाबाटै विस्थापित हुनु पर्ने अवस्था सृजना गराएको छ । कतिपय त असुरक्षाकै कारण पेशाबाट बिस्थापित भइसकेका छन् । विशेष गरी तर्राई क्षेत्रमा दिनप्रतिदिन जन्मेका संशस्त्र समुहहरु र अन्य अपराधिक समुहरुले पनि पत्रकारलाई निशाना बनाइरहेका छन् । पछिल्लो क्रममा तर्राई क्षेत्रमा पत्रकारको लागि जोखिमको क्षेत्र बनेको छ । त्यस्तै राजधानी बाहिर मोफसलमा बस्ने पत्रकारहरु नै अपराधिक समुहहरुबाट प्रताडित बनेको अवस्था छ । हरेक दृष्टिकोणबाट मोफसलमा काम गर्ने पत्रकारहरु असुरक्षीत बनेका छन् । समाचार कै निहुँमा पत्रकार माथि धम्की आउने गर्छ । आफनो पक्षमा समाचार नलेखेमा फोन मार्फ नै धम्काउने गिरोहरुको हावी भइरहेको छ ।

सरकार कार्वाही गछौ भन्छ अनि चुपचाप बस्छ । यस बाराका पत्रकार वीरेन्द्र शाहलाई माओवादी कार्याकर्ताल हत्या गरे । उनका हत्याहरुको पहिचान पनि भयो । सरकारले अपराधीलाई जस्तोसुकै कार्वाही पनि गर्न तयार छौ भन्यो तर उनिहरु माथि अहिले सम्म कार्वाही भएको छैन । यसरी हत्याहरुलाई नै संरक्षण दिदै जाने हो भने प्रेसको अवस्था कस्तो डरलाग्दो होला सहजै अनुमान लगाउन सकिन्छ । प्रेस स्वतन्त्रता प्रति सरकार अलिकति पनि गंभीर नभएको अवस्था छ । उनलाई सहिद घोषणा गदैमा उनको आत्माले शान्ति पाउदैन । जब सम्म उनका हत्याहरु जसले उनलाई पाशविक तवरले हत्या गरे तिनीहरुलाई कानुनको कठघरा सम्म उभ्याउन सक्नु पर्छ । तर त्यो हुन सकेको छैन । नेपाल पत्रकार महासंघले पनि हत्यारालाई कार्वाही नगरे सम्म पत्रकारहरुको आन्दोलन जारी रहने जनाएको छ । जनतलाई लेखेर सही सुचना दिने पत्रकार अहिले आन्दोलनमा उर्तिएका छन् । पत्रकारको काम आन्दोलनमा उर्तने त हैन । तर आन्दोलनमा उर्तन बाध्य पारिएको छ । एक पछि अर्को गदै पत्रकार माथि भइरहेको हमला प्रेस जगतलाई सही कदापी छैन । आफनो पेशा र बाच्न पाउने अधिकारका लागि अव पत्रकारहरु यसरी नै उठनु जरुरी भएको छ ।

एउटा उमा सिंह संगै हजारौ उमाहरु जन्मन सक्छन् भन्ने कुरा हत्याहरुले बुझनु पर्छ । आफनो पक्षमा समाचार नलेखेकै आधारमा पत्रकारको हत्या हुनु ज्यादै नै दुखद कुरा हो । पत्रकारले जे देख्यो त्यही नै लेख्छ । समाजलाई सही सुचना प्रवाह गर्ने पत्रकार माथि श्रृखलाबद्ध रुपमा भइरहेको आक्रमण प्रति राज्य पक्ष गंभीर बन्न सकेकेा छैन । पत्रकार असुरक्षीत भइरहेको अवस्था अहिले छ । प्रेस स्वतन्त्रताको कुनै ग्यारेण्टी छैन । सरकार मुलुकमा छ छैन कसैलाई पत्तो छैन । सरकारको काम कार्वाही केही हुन सकेको देखिदैन ।

मुलुकमा लोकतन्त्रको उदय पश्चात प्रेस जंगत माथि एकोहोरो रुपमा हत्या आक्रमण र धम्कीका श्रृखलाहरु बढन पुगे । अहिलेको जस्तो डरलाग्दो अवस्था प्रेसले सायदै झेलेकेा थिएन । अहिले सम्म समाचार लेखेकै कारण दुइ दर्जन भन्दा बढी पत्रकाहरुको ज्यान गइसकेको छ । कलम संग डराउने तानाशाहहरुले पत्रकारलाई निशाना बनाइरहेका छन् । पत्रकारको पेशा नै असुरक्षीत बनिरहेको अवस्था अहिले देखिन्छ । राज्य लाचार बनिरहेको छ । प्रेस स्वतन्त्रताको ग्यारेण्टीको नारा नारामा मात्र सिमित रहेको छ । अहिलेको सरकार निकम्मा जस्तै बनेको छ । पत्रकार मात्रै हैन दिनहु र्सवसाधारणको पनि अपहरण र हत्या भइहरेको छ । तर शान्तिसुरक्षा दिन सकेको छैन । दोस्रो जनआन्दोलन सफल पार्न प्रेस जगतले खेलेको भुमिकालाई समेत बिर्सेर अहिले त्यही प्रेसको घाटी निमोठ्ने काम भएको छ । प्रेसलाई दबाएर आफनो स्वार्थ परिपूर्ति गर्नेहरुले चुरीफुरी गरिरहेका छन् । सरकार प्रेसको सुरक्षा प्रति सचेत नभएकै कारण अपराधिक तत्वहरु पत्रकारलाई निशाना बनाइरहेका छन् । यतिबेला पत्रकार महासंघले आफनो पहिलो चरणको कार्यक्रम सकेर दोस्रो चरणको कार्यक्रमलाई देशव्यापी रुपमा अघि बढाइरहेको छ । पत्रकारको सुरक्षाको ग्यारेण्टी नभए सम्म र उमा सिंहको हत्यारालाई कार्वाही नगरे सम्म आफनो आन्दोलनको कार्यकमलाई स्थगन नगर्ने महासंघले जनाएको छ । तर सरकार कान नसुन्ने कानो बनेको छ । त्रास र धम्की दिदैमा पत्रकारको कलम रोकिन्छ भनेर प्रेस विरोधी तत्वहरुले नसोचे पनि हुन्छ । कलमको हार भएको विश्वमा कुनै इतिहास छैन । समाजलाई सही सुचना प्रवाह गर्न पत्रकारहरु ज्यानको बाजी लगाएर पनि अघि बढने छन् भन्ने कुरा प्रेसलाई तारो बनाउनेहरुले बुझनु जरुरी छ ।